:: دوره 13، شماره 47 - ( بهار 1399 ) ::
جلد 13 شماره 47 صفحات 51-72 برگشت به فهرست نسخه ها
تحلیل انتقادی منفعت‌گرایی اخلاقی در دیدگاه جان استوارت میل از منظر علامه جعفری
ابوذر رجبی، سید حسین شمس‌اللهی
چکیده:   (134 مشاهده)
منفعت‌گرایی اخلاقی از مباحثی است که ذیل مسئله فایده‌گرایی در بین متفکران غربی مطرح است. سردمدار این بحث، جان استوارت میل است که بعد از طرح لیبرالیسم کلاسیک، در حوزه اخلاق، مبتنی بر مبنای فلسفی فایده‌گرایی، به منفعت‌گرایی اخلاق راه یافت. به باور وی فایده‌گرایی در عرصه زندگی برای آدمی بیشترین شادکامی را به دنبال دارد. غایت و هدف فایده‌گرایی در اخلاق، خوشی و شادی به نحو حداکثری است. این شادکامی با فداکردن فرد برای دیگران، دارای بار ارزش اخلاقی شده و اخلاق منفعت‌گرا را بروز می‌دهد. براساس یافته‌های این تحقیق، پلورالیسم اخلاقی، اباحه‌گری و بهره‌گیری از تمتعات مادی به شکل حداکثری برای شادکامی زندگی، از نتایج اخلاق منفعت‌گراست. علامه جعفری، مبانی و مؤلفه‌های طرح شده در اندیشه میل را با چالش‌های جدی مواجه می‌داند. او، انسان‌محوری، جریان تنازع در بقا، اصالت لذت و اصالت منفعت را از مبانی اندیشه‌های میل دانسته و آنها را باعث انحراف و تباهی بشریت معرفی می‌کند. در این تحقیق با روش توصیفی ـ تحلیلی ابتدا به طرح اندیشه میل و در ادامه به روش تحلیلی انتقادی به نقد نظریه او براساس منظومه فکری استاد محمدتقی جعفری می‌پردازیم.
واژه‌های کلیدی: منفعت‌گرایی اخلاقی، فایده‌گرایی، لیبرالیسم، امانیسم، شادکامی، جان استوارت میل، علامه جعفری.
متن کامل [PDF 325 kb]   (39 دریافت)    
نوع مطالعه: نظری | موضوع مقاله: فرا اخلاق(با رویکرد اسلامی)
دریافت: 1399/4/25 | پذیرش: 1399/1/10 | انتشار: 1399/1/10


XML   English Abstract   Print



دوره 13، شماره 47 - ( بهار 1399 ) برگشت به فهرست نسخه ها