fa بازخوانی وجدان اخلاقی از نگاه علامه جعفری اخلاق هنجاری(با رویکرد اسلامی) Normative ethics نظری theoretic <p dir="RTL" style="text-align: justify;">یکی از محوری‌ترین مباحثی که علامه جعفری در عمده آثار خود، تلویحاً و تصریحاً، به آن اشاره نموده، وجدان اخلاقی است. از منظر وی، مدلول مفهوم وجدان اخلاقی، شامل ندای درونی، قطب‌نمای وجود انسانی، رهنمون‌سازی به‌سوی ایدئال‌ها می‌باشد. ایشان در دفاع از وجود وجدان اخلاقی، به شمول این قوه بین تمامی انسان‌ها صحه گذاشته است و فعالیت این قوه را مکمل فعالیت روش عقلانی می‌شمارد. در نظر علامه، کارکردهای وجدان اخلاقی می‌تواند شامل بروز عواملی چون، رشد شخصیت بشری، راهنمای مطمئن انسانی و مواردی از قبیل سرزنش و شکنجه شدن انسان باشد. تحقیقات ایشان در باب وجدان اخلاقی، کوششی بی‌بدیل است؛ اما با این همه، نظریه ایشان با انتقادهایی نیز مواجه است که از آن جمله می‌توان به تأثیر قوانین اخلاقی ـ اجتماعی بر وجدان اخلاقی، مستقل دانستن قوه وجدان اخلاقی از سایر قوا، و وجود ایدئال‌های مختلف در بین افراد و جوامع یاد کرد. علاوه بر این، علامه جعفری عمده اهتمام خویش را بر مفهوم وجدان اخلاقی معطوف کرده و از مصادیق وجدان اخلاقی کمتر سخن گفته‌ است.</p> <p style="text-align: justify;">One of the most pivotal topics discussed implicitly and explicitly by Allame Ja&rsquo;fari in the majority of his works is ethical conscience. From his viewpoint, the reference of the concept of ethical conscience include the inner voice, compass of human existence, and guidance toward the ideals. In defense of the existence of ethical conscience, he believes that this power is existed among all people and to his viewpoint, the operation of this power is the complement of the rational method. According to Allameh, the functions of ethical conscience can include some factors such as human personality growth, humanistic safe guidance, and cases such as blaming and torturing human. His research in ethical conscience is a unique attempt; nevertheless, his viewpoint is addressed by some criticisms among which we can refer to the effect of social-ethical regulations on ethical conscience, considering independency of the power of ethical conscience from other powers, and existence of different ideals among the people and societies. In addition, Allameh&rsquo;s major attempts were more on the concept of ethical conscience and less on examples of ethical conscience</p> وجدان, اخلاق, وجدان اخلاقی, ایدئال, عقل. Conscience, Ethics, Ethical Conscience, Ideal, Reason 99 118 http://akhlagh.maaref.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-25&slc_lang=fa&sid=1 Morteza Zare Ganjaroodi مرتضی زارع گنجاوردی mortezazg@gmail.com 1003194753284600525 1003194753284600525 Yes دانشگاه بین‌المللی امام خمینی قزوین Behrooz Mohammadi Monfared بهروز محمدی منفرد b.mohammadi.m@gmail.com 1003194753284600526 1003194753284600526 No دانشگاه معارف اسلامی قم