fa شکاف میان معرفت و فعل اخلاقی در اندیشه ابن‌سینا اخلاق هنجاری(با رویکرد اسلامی) Normative ethics نظری theoretic <p style="text-align: justify;"><span dir="RTL">سقراط بر این باور بود که میان معرفت و فعل اخلاقی، هیچ شکافی وجود ندارد؛ چراکه معرفت انسان، موجب تحقق فعل می‌شود. ارسطو ضمن انتقاد از این نگره سقراط، علت شکاف میان معرفت و فعل اخلاقی را ضعف اراده می‌دانست. ابن‌سینا نیز برخلاف سقراط، معرفت را شرط کافی فعل در نظر نمی‌گرفت؛ اما برخلاف ارسطو، تأثیر میل بر اراده را هم علت شکاف میان معرفت و فعل اخلاقی نمی‌دانست؛ بلکه از نظر او، اراده ناشی از معرفت عقلانی، موجب تحقق فعل اخلاقی می‌شود. وی در تبیین مسئله شکاف میان معرفت و فعل اخلاقی، چندین علت درونی و بیرونی را برمی</span><span dir="RTL">‌</span><span dir="RTL">شمرد که مانع از تحقق معرفت عقلانی در انسان می‌شوند. بنابراین اگر معرفت بر پایه سستی نظیر وهم و خیال ابتنا داشته باشد و از جنس عقل نباشد، فعل تحقق نمی‌یابد و اگر هم تحقق یابد، غیراخلاقی است.</span> <span dir="RTL">علاوه بر این، ابن‌سینا با تفسیر عقلی از آیات و روایات، بر گفته‌های خویش شاهد می‌آورد و درنهایت معتقد می‌شود که عواملی نظیر عبادت حقیقی، حاکمیت عقل بر سایر قوا و تحقق معرفت یقینی، موجب رفع شکاف میان معرفت و فعل اخلاقی می‌شوند.</span></p> <p style="text-align: justify;">Socrates believed that there is no gap between ethical knowledge and action because human knowledge causes realization of actions. In addition to criticizing Socrates&rsquo; theory, Aristotle considered that the reason of gap between ethical knowledge and action is weakness of free will. Unlike Socrates, Avicenna was not seeing knowledge as the enough condition of action. Also unlike Aristotle, he believed that the effect of desire on free will is not the reason of gap between ethical knowledge and action while he believes that the free will caused by rational knowledge is led to realization of ethical action. To illustrate the gap between ethical knowledge and action, he mentions several internal and external reasons which prevent realization of rational knowledge in human. Therefore, if knowledge is based on weaknesses such as illusion and fantasy and not made of reason, action will not be realized and if it is realized, it will be unethical. In addition, by having rational commentary from verses and narrations, Avicenna provides evidence for his statements and finally he believes that factors such as real worshiping, governance of reason on other powers and realization of certain knowledge will remove the gap between ethical action and knowledge.</p> ابن‌سینا, معرفت اخلاقی, فعل اخلاقی, اراده, عقل, عبادت حقیقی. Avicenna, Ethical Knowledge, Ethical Action, Free Will, Reason, Real Worship 125 144 http://akhlagh.maaref.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-49&slc_lang=fa&sid=1 Maryam Taghvai مریم تقوایی m.taghvaei91@yahoo.com 1003194753284600574 1003194753284600574 Yes دانشگاه بین المللی امام خمینی Majid Mollayoosefi مجید ملایوسفی 1003194753284600575 1003194753284600575 No دانشگاه بین المللی امام خمینی