دانش آموخته دکتری مدرسی اخلاق اسلامی دانشگاه معارف اسلامی
چکیده: (716 مشاهده)
نگارش آثار اخلاقی به شکل جدی و گسترده، با شروع قرن چهارم آغاز شد. در این دوره از سویی ثبات سیاسی و اجتماعی حاصل از حکومت آل بویه و از سوی دیگر نهضت ترجمه که حجم زیادی از آثار اخلاقیِ ملل دیگر را در اختیار اندیشمندان این قرن قرار میداد، سبب شکلگیری پژوهشهای عمیقی دراین حوزه شد. آثار اخلاق فارسی که از زبان پهلوی به عربی ترجمه شد، سبب ورود اخلاق ایرانی در نگاشتههای اخلاقی اندیشمندان مسلمان شد. پرسش مهم آنکه کدام رویکرد اخلاقی ایران باستان، توانست به دنیای اسلام راه یابد؟ این مقاله که از شیوه تحلیلی ـ کتابخانهای بهره میبرد، نخست به دو گونهی اخلاق فارسی (اخلاق فارسی دینی و اخلاق فارسی تجربی) و تفاوت آنها با یکدیگر اشاره میکند. سپس به توضیح این نکته میپردازد که اخلاق فارسی دینی به سه دلیلِ 1. ترجمه نشدن آثار اخلاق فارسی دینی 2. محتوای آمیخته با مفاهیم اسطورهای 3. مخالفت سیاسی و اجتماعی، نتوانست به دنیای اسلام راه یابد. اما در مقابل، اخلاق فارسی تجربی از آنجا که 1. توسط کاتبان و دبیران ترویج میشد و 2. همسو با ذائقه شرقیان بود و 3. متکی به ایده خرد جاویدان است، توانست به دنیای اسلام راه یافته و مورد استفاده اندیشمندان این دوره قرار گیرد.
Tiymūrī Farīdnī ʻ A, ʻAlīzādih M. Moral Studies in Farsi Transmitted to Moral Works Written in the Fourth Century (the Islamic World). پژوهشنامه اخلاق 2022; 15 (55) :135-148 URL: http://akhlagh.maaref.ac.ir/article-1-1878-fa.html
تیموری علی اکبر، علیزاده مهدی. پژوهشهای اخلاق فارسی راهیافته به نگاشتههای اخلاقی قرن چهارم (دنیای اسلام). پژوهشنامه اخلاق. 1401; 15 (55) :135-148