[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 12، شماره 43 - ( 3-1398 ) ::
جلد 12 شماره 43 صفحات 99-114 برگشت به فهرست نسخه ها
مفهوم «تعلیل» در گزاره اخلاقی معلّل در قرآن و حدیث
دکتر محمد عالم‌زاده نوری
پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی
چکیده:   (55 مشاهده)
پاره‌ای از بیانات اخلاقی در قرآن و روایات مشتمل بر تعلیل صریح است. گاهی مراد جدی متکلم در این تعلیل‌ها مبهم است؛ این ابهام به کلیت یا عدم کلیت تعلیل بازگشت دارد. این پژوهش با روش کتابخانه‌ای به یافته‌های زیر درباره تعلیل‌های مصرح در گزاره‌های اخلاقی دینی دست یافته است: 1. تعلیل‌های منصوص در توصیه‌های اخلاقی گرچه قابل تعمیم هستند ولی مفهوم ندارند یعنی عدم آن بر عدم توصیه اخلاقی دلالت ندارد. 2. ظاهر تعلیل در گزاره اخلاقی ـ برخلاف گزاره‌های فقهی ـ علت تام است نه حکمت. 3. تعلیل‌هایی که قابل آزمون و ارزیابی نیستند؛ به‌صورت تعبدی پذیرفته می‌شوند و بحث از مفهوم در آنها بی‌مورد است. 4. گاهی برای گزاره اخلاقی به حقایق و معرفت‌های متناسب توحیدی، فطری یا تکوینی تعلیل می‌شود. 5. بیان تعلیل در توصیه‌های اخلاقی دینی علاوه بر ایجاد یک نگرش کلی اخلاقی به اقناع روانی مخاطب نیز کمک می‌کند.
واژه‌های کلیدی: اخلاق نقلی، گزاره اخلاقی، تعلیل، مفهوم تعلیل.
متن کامل [PDF 299 kb]   (20 دریافت)    
نوع مطالعه: نظری | موضوع مقاله: فرا اخلاق(با رویکرد اسلامی)
دریافت: ۱۳۹۸/۱۰/۷ | پذیرش: ۱۳۹۸/۱۰/۷ | انتشار: ۱۳۹۸/۱۰/۷
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML     Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:


عالم‌زاده نوری محمد. مفهوم «تعلیل» در گزاره اخلاقی معلّل در قرآن و حدیث. پژوهش نامه اخلاق. 1398; 12 (43) :99-114

URL: http://akhlagh.maaref.ac.ir/article-1-1154-fa.html



دوره 12، شماره 43 - ( 3-1398 ) برگشت به فهرست نسخه ها
فصلنامه علمی پژوهشنامه اخلاق Research Quarterly in Islamic Ethics
Persian site map - English site map - Created in 0.11 seconds with 32 queries by YEKTAWEB 4016