[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 9، شماره 31 - ( بهار 1395 ) ::
جلد 9 شماره 31 صفحات 31-52 برگشت به فهرست نسخه ها
شهودگرایی و استدلال گرایی در فلسفۀ اخلاق و تربیت اخلاقی
محمد ضیایی موید ، محمدرضا شرفی
دانشگاه تهران
چکیده:   (1383 مشاهده)

یکی از مباحث جدی در نظریه‌های تربیت اخلاقی، مبنای فلسفی آنها درباره «شناخت اخلاقی» است که هریک براساس فلسفۀ اخلاق خاص خود، «مفاهیم و گزاره‌های اخلاقی» را تفسیر می‌کند و ماهیت شناخت اخلاقی انسان را نیز با ماهیت فلسفی این مفاهیم و گزاره‌ها مرتبط می‌داند. مقالۀ حاضر با مرور آرای دیوید راس و لارنس کلبرگ، نگاهی تطبیقی بین مبانی فلسفۀ اخلاق دو رویکرد شهودگرایی و استدلال‌گرایی و دلالت آن در تربیت اخلاقی دارد. شهودگرا معتقد است احکام اخلاقی، مستقل از یکدیگر اعتبار دارند و درک شهودی برای موجه بودن آنها کفایت می‌کند. استدلال‌گرا نیز احکام اخلاقی را وقتی معتبر می‌داند که استنتاج آنها از یکدیگر و ارتباطشان، مستدلّ ارائه شود. همچنین در تبیین شناخت اخلاقی انسان، شهودگرا معتقد است مفاهیم اخلاقی ماهیت شهودی دارند و گزاره‌های اخلاقی مستقل از یکدیگر نیز معتبر هستند و در نتیجه انسان با شهود خود، احکام اخلاقی را درک می‌کند، نه با قدرت تفکر و استدلال؛ اما استدلال‌گرا اعتبار احکام اخلاقی را به مستدل بودن ارتباط یک حکم با اصول عام اخلاقی می‌داند و درنتیجه تفکر استدلالی، ابزار شناخت اخلاقی است، نه شهود. با تطبیق شهودگرایی و استدلال‌گرایی، می‌توان به «شهودگرایی انتقادی» رسید که براساس آن، در هر موقعیت اخلاقی، ابتدا به‌صورت شهودی به قضاوتی می‌رسیم که باید اطلاعات و عواطف خود را نسبت به آن موقعیت سنجید. با پذیرش این مبنای فلسفی، باید از دو اصل در تربیت اخلاقی تبعیت کرد: 1. متربی با شنیدن، دیدن و تجربه کردن تجربه‌های اخلاقی متذکر شود؛ 2. متربی باید تفکر انتقادی نسبت به قضاوت‌های اخلاقی را یاد بگیرد.

واژه‌های کلیدی: فلسفه اخلاق، تربیت اخلاقی، شناخت اخلاقی، شهودگرایی، استدلال‌گرایی
متن کامل [PDF 297 kb]   (403 دریافت)    
نوع مطالعه: بنیادی | موضوع مقاله: فرا اخلاق(با رویکرد اسلامی)
دریافت: ۱۳۹۴/۱۰/۱۳ | پذیرش: ۱۳۹۵/۲/۲۱ | انتشار: ۱۳۹۷/۲/۳
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA code


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

ZiaeiMo’ayed M, Sharafi M. Intuitionism and Rationalism in the Philosophy of Ethics and Ethical Education. پژوهش نامه اخلاق. 2016; 9 (31) :31-52
URL: http://akhlagh.maaref.ac.ir/article-1-260-fa.html

ضیایی موید محمد، شرفی محمدرضا. شهودگرایی و استدلال گرایی در فلسفۀ اخلاق و تربیت اخلاقی. پژوهش نامه اخلاق. 1395; 9 (31) :31-52

URL: http://akhlagh.maaref.ac.ir/article-1-260-fa.html



دوره 9، شماره 31 - ( بهار 1395 ) برگشت به فهرست نسخه ها
فصلنامه علمی - پژوهشی پژوهشنامه اخلاق Research Quarterly in Islamic Ethics
Persian site map - English site map - Created in 0.17 seconds with 32 queries by YEKTAWEB 3835