:: دوره 9، شماره 34 - ( زمستان 1395 ) ::
جلد 9 شماره 34 صفحات 78-61 برگشت به فهرست نسخه ها
جایگاه عقل نظری و عملی در سعادت از دیدگاه ملاصدرا و ارزیابی قرآنی آن
محسن ایزدی
چکیده:   (5940 مشاهده)

اندیشمندانی که سعادتِ قصوای انسان را در کمال نهایی عقل نظری جستجو می‌کنند، راه وصول به آن را نیز تقویت همین قوه و فعلیت بخشیدن به مراتب مختلف آن می‌دانند. ملاصدرا در بسیاری از مباحث خود همین راه را طی می‌کند؛ اما در برخی موارد، گامی فراتر نهاده و سعادت نهایی انسان را قرب الهی معرفی می‌نماید. هدف این پژوهش بازخوانی آثار ایشان با رویکرد قرآنی است. بر اساس یافته‌های این پژوهش تعاریفی که وی از عقل نظری و عقل عملی ارائه می‌کند، جامع همه شئون عقلی و فطری نیست؛ بلکه فقط حیثیت ادراکی امور فطری را شامل می‌شود، ضمن آنکه ملاصدرا غایت عقل نظری را سعادت حقیقی، و غایت عقل عملی را سعادت وهمی و خیالی معرفی می‌کند؛ بر همین اساس در نگرش و نگارش وی، علم حصولی و مباحث حکمت نظری جایگاهی بسیار رفیع‌تر از اعمال، اخلاق و حکمت عملی دارند. اما در قرآن کریم، شئون عقل عملی و مباحث حکمت عملی ـ به‌ویژه اخلاق و اعمال ـ بیش از عقل نظری و حکمت نظری مورد عنایت قرار گرفته‌اند. در این مقاله به روش تحلیلی و با استفاده از داده‌های برآمده از منابع کتابخانه‌ای به بازخوانی اندیشه صدرا و ارزیابی قرآنی آن پرداخته‌ایم.

واژه‌های کلیدی: قرآن، ملاصدرا، سعادت قصوی، عقل نظری، عقل عملی، حکمت نظری، حکمت عملی.
متن کامل [PDF 249 kb]   (1607 دریافت)    
نوع مطالعه: نظری | موضوع مقاله: فرا اخلاق(با رویکرد اسلامی)
دریافت: 1395/5/24 | پذیرش: 1395/11/18 | انتشار: 1396/3/29


XML   English Abstract   Print



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 9، شماره 34 - ( زمستان 1395 ) برگشت به فهرست نسخه ها